دسته‌بندی نشده

چگونگی تولید جواهرات سبک وزن و توخالی

پیشینه تاریخی

از اواسط دهه‌ی۱۹۸۰، “الکتروفرمینگ Electroforming” در صنعت جواهرسازی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شد. تا پیش از آن، این روش تولید، شناخته شده بود اما بنا به دلایل زیر مورد استفاده قرار نمی‌گرفت:
•    از آنجایی‌که سفارشات ساخت در صنعت طلا و جواهر بالا بود، تکنولوژی‌های جدید با استقبال مواجه نمی‌شوند.
•    امکان تحقق طرح‌های جدید به کمک الکتروفرمینگ به دلیل ثبات قیمت طلا، نیازی برای به‌کارگیری تکنولوژی‌های جدید به منظور صرفه‌جویی در مصرف این فلز گران‌بها وجود نداشت.
•    تعداد محدودی از شرکت‌های عرضه‌کننده‌ی ماشین‌آلات وجود داشتند که به طورهمزمان قادر به عرضه‌ی ترکیبات و فرایندهای مورد نیاز برای ساخت جواهرات سبک وزن بودند، در نتیجه روند انتقال اطلاعات به تولیدکنندگان جواهرات به کندی صورت گرفت.
•    اغلب افراد، الکتروفرمینگ را شیوه‌ای جایگزین برای استامپینگ و پرس‌ ورقه‌های طلا تصور می‌کردند به همین دلیل موقعیت‌های طراحی جدید که الکتروفرمینگ در این صنعت می‌توانست پدید آورد، چندان شناخته نشد و مورد استفاده قرار نگرفت.

نوسان قیمت طلا در سال‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۸۱، بازار طلا را دچار تردید کرد. طی مدتی کوتاه تقاضا برای آن دسته از روش‌های تولید که امکان صرفه‌جویی در مصرف این فلز گران‌بها را فراهم می‌کرد به گونه‌ای چشمگیر افزایش یافت و منجر به روی آوردن به سمت فلزهای جایگزین نظیر آلیاژهای پالادیوم یا تیتانیوم و تولید جواهرات سبک وزن و به نوبه‌ی خود موجب افزایش تقاضا برای جواهرات سبک وزن ساخته شده به روش الکتروفرمینگ شد.
با آشنایی عرضه‌کنندگان ماشین‌آلات و ترکیبات شیمیایی با روش الکتروفرمینگ، ارتباط تنگاتنگی میان شرکت‌های تخصصی و طراحان و تولیدکنندگان جواهر پدید آمد. از آغاز دهه‌ی ۱۹۹۰، الکتروفرمینگ در تولید جواهرات به طور رسمی به رسمیت شناخته شد.

روش‌های تولید

امروزه چهار روش اصلی تولید طلا و جواهر وجود دارد(تصویر ۱)
•    طلاسازی دستی با بهره‌گیری از مهارت‌های سنتی
•    ریخته‌گری(موم گمشده)
•    پرس‌کاری (استامپینگ)
•   الکتروفرمینگ

بیش از ۵۰ درصد از کل جواهرات تولید شده، جواهرات سبک وزن می‌باشند که ساخت آن‌ها تنها از طریق روش‌های پرس‌کاری و الکتروفرمینگ امکان‌پذیر می‌باشد. سهولت کاربرد قطعاتی نظیر گوشواره یا گل‌سینه ازیک سو و از سوی دیگر قیمت مناسب، از جمله مزایای جواهرات سبک وزن هستند زیرا به دلیل تو خالی بودن، در مصرف این فلز گران‌بها صرفه‌جویی می‌شود و به طبع قیمت آن نیز کاهش می‌یابد.

تولید جواهرات سبک وزن و توخالی

۱)    تولید جواهرات سبک وزن به روش پرس‌کاری
جواهرات ساخته شده به روش پرس‌کاری، بیشترین سهم جواهرات موجود در بازار را تشکیل می‌دهند، اما به دلیل محدودیت‌های عملکردی، تنها طرح‌های ساده را می‌توان به کمک این روش ساخت. به منظور کاهش هزینه‌های ساخت جواهرات پرسی، تولید آن‌ها به طور معمول به صورت انبوه و با استفاده از طلای عیار پایین نظیر۸،۹و۱۴ عیار صورت می‌گیرد. اما از آنجایی‌که ساخت جواهرات سبک، هزینه‌ی بالای ابزار و ماشین‌آلات را در بردارد، یک ابزار خاص می‌بایستی صرف‌نظر از تیراژ تولید دارای قابلیت ساخت طرح‌های متفاوت باشد.

۲)تولید جواهرات سبک وزن به روش الکتروفرمینگ
الکتروفرمینگ جدیدترین تکنولوژی تولید جواهرات به شمار می‌آید. بر خلاف پرس‌کاری، این روش دارای قابلیت تولید طرح‌های پیچیده و سبک وزن بدون متحمل شده هزینه‌ی ابزار ماشین آلات بالا می‌باشد.
نمونه‌های کاربردی الکتروفرمینگ فلزات گران‌بها
امروزه الکتروفرمینگ بیشتر به منظور تولید جواهرات و مجسمه‌های تزیینی سبک وزن مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین امکان الکتروفرمینگ کردن اشیاء طبیعی نیز وجود دارد(تصاویر ۸و۴) تنوع طرح‌های قابل اجرا به کمک الکتروفرمینگ را می‌توان در گوشواره، آویز، گل‌سینه زنجیر، النگوهای موجود در تصاویر ۹ تا ۱۷ مشاهده کرد.

۳)ترکیب الکتروفرمینگ با دیگر روش‌های تولید جواهرات
به منظور استفاده بهینه از طرح و ایده‌های خلاقانه‌ی طراحان، اکثر اوقات الکتروفرمینگ با دیگر روش‌ها ترکیب می‌شود. برای دستیابی به این هدف ترکیبی از پرس‌کاری، ریخته‌گری و الکتروفرمینگ مناسب‌ترین کار است. استفاده از سنگ‌های رنگی، مرجان و مروارید یا میناکاری، زمینه‌های جدیدی را در الکتروفرمینگ پدید آورده است. (تصویر ۱۸)
قسمت دوم
پس از آن‌که در قسمت نخست به بازار کنونی جواهرات الکتروفرمینگ پرداخته شد، در این قسمت شش مفهوم در خصوص کاربرد خلاقانه‌ی تکنولوژی الکتروفرمینگ مورد بررسی قرار می‌گیرد. در آغاز هزاره‌ی دوم رویکردی حائز اهمیت در تمامی زمینه‌های صنعتی رخ داد و محصولات پیشرفته‌ی صنعتی و نیمه صنعتی پدید آمدند که هرگز در طول تاریخ مشاهده نشده بودند. شیوه‌ی زندگی مردم کل جهان در عصر ارتباطات پر سرعت به شدت در حال تحول است، این در حالی است که سطح آگاهی در خصوص کیفیت و تحقیقات در تمامی زمینه‌ها، از تفریحات تا حمل و نقل، بهداشت و ارتباطات به طور مداوم در حال افزایش است. تمامی ما از تنوع مواد جدید مورد استفاده در لوازم خانگی، اشکال خلاقانه و فضایی اتومبیل‌ها، منسوجات جدید مورد استفاده در لباس و کفش‌‌ها و همچنین ابزارهای ارتباطی آگاهی داریم.
پیروی از پروژه‌های استراتژیک درخصوص توسعه‌ی محصولات جدید بیش از گذشته حیاتی است. تجزیه و تحلیل جنبه‌های مالی،‌ فنی و طراحی مرتبط با محصول و استفاده بهینه از منابع، موجب می‌شود که توانایی پاسخگویی صحیح به نیازهای مشتریان و ارتقای سطح کیفی صنایع در فرهنگ‌های جدید را داشته باشیم. برای تمامی مشتریان جوامع متفاوت، خلاقیت و طراحی عناصر تعیین‌کننده‌ای در خرید جواهر می‌باشند.

احیای مجدد جایگاه جواهرات الکتروفرمینگ 
در زمینه‌ی جواهرات نفیس، الکتروفرمینگ تکنولوژیی به شمار می‌آید که به همراه استراتژی بازاریابی صحیح و مفاهیم طراحی، امکان افزایش خلاقیت در این بخش را فراهم می‌آورد. با گذشت ۱۰ سال از معرفی این تکنولوژی به عنوان روشی کارآمد در تولید جواهرات و لوازم جانبی در مقیاس وسیع‌، هم اکنون موفقیت آن از نقطه‌نظر تولید و بازرگانی به اثبات رسیده است. اما این سطح چندان هم رضایت‌بخش نیست، زیرا تکنولوژی همواره یکی از کارآمدترین ابزارها به منظور برقراری هماهنگی ایده‌آل میان خلاقیت و نوآوری با قیمت مناسب به شمار می‌آید.

بازارهای بین‌المللی و ظهور سبک‌های جدید 
با تحلیل مختصر نوع جواهرات در بازارهای بین‌المللی به شش جنبه‌ی الکتروفرمینگ می‌پردازیم که می‌بایستی در صنعت طلا و جواهر مورد بررسی قرار گیرند. در تصویر شماره ۲۱ یک نمودار وجود دارد که چگونگی سیر تکامل سبک جواهرات را در تاریخ و جوامع متفاوت نشان می‌دهد: حرکت از سبک روستایی به شهری و از سنتی به نوین می‌باشد. سنتی‌ترین سلایق در مناطق روستایی به چشم می‌خورند که بیشتر به شکل جواهرات بومی و دست‌ساز می‌باشند.
جمعیت‌های جوان ساکن در مناطق نزدیک به شهر(تحت تاثیر آداب و رسوم سنتی خانواده) با نفوذ مد غربی مواجه هستند و از سبک “سنتی” پیروی می‌کنند. این گروه از مشتریان به طور معمول از جواهراتی با ارزش افزوده‌ی پایین و اشکال مشابه استفاده می‌کنند که اغلب کپی برداری از مارک‌های مشهور نام هستند.
محصولات پیچیده که بر اساس استانداردهای کیفی بالا در زمینه‌ی طراحی و ساخت به روش‌های صنعتی و نیمه صنعتی ساخته شده‌اند، اغلب بر مبنای اعتبار تولیدکننده طی سالیان متمادی استوار است. این قبیل محصولات آن طور که انتظار می‌رود مشابه سلیقه‌ی کلاسیک بخش‌های “شهری” و “سنتی” است.

“جواهرات هنری” به عنوان گویاترین تجلی سبک‌های “پیشرو” به طور معمول به جمعیت‌های جوان ساکن شهرها اختصاص دارند. این قبیل جواهرات به طور عمده به صورت دستی ساخته می‌شوند و تلفیقی از جایگزینی مواد جدید و بازگشت به ارزش‌های جوامع روستایی و قبیله‌ای می‌باشد.

امروزه این مراحل تکامل سبک را اغلب می‌توان در یک زمان و در یک مکان مشاهده کرد که به شدت بر یکدیگر تاثیر می‌گذارند. درحقیقت، تاثیر فرهنگ‌های متفاوت بر یکدیگر به دنبال فرایند جهانی شدن اقتصادهای جهان، سریع‌تر و آسان‌تر شده است.

در حال حاضر جواهرات ساخته شده به روش الکتروفرمینگ بیشتر مطابق با سلیقه‌های قدیمی مشتریان شهری مربوط به بازارهای اشباع شده (اروپا و امریکا) می‌باشند. هنوز طرح‌های بیشماری وجود دارند که می‌توان آن‌ها را به کمک الکتروفرمینگ اجرا و به بازار کشورهای در حال توسعه عرضه کرد. بازار این کشورها دارای جمعیت جوان پویا و طالب طرح‌های بدیع می‌باشد. همان‌طور که اشاره شد، در صورت بهره‌گیری از طرح‌های مناسب، تکنولوژی الکتروفرمینگ دارای توان بالقوه در عرضه‌ی گستره‌ی وسیعی از محصولات جدید است که می‌تواند توجه همگان را به خود معطوف کند. الکتروفرمینگ، تولید محصولات به روش شیمیایی است که با روش‌های تولید مکانیکی(نظیر استامپینگ یا ریخته‌گری) تفاوت بسیاری دارد و به قطعات تولید شده ویژگی‌های منحصر به فرد یا کیفیت متمایز می‌دهد.

اشکال سه بعدی و بافته شده 
از هنگام ابداع الکتروفرمینگ، اشکال سبک وزن سه بعدی و مشبک به میزان زیاد در تولید جواهرات مورد استفاده قرار گرفتند. برخی تولیدکنندگان از این روش به طور عمده به منظور تولید گوشواره، گل‌سینه و آویز استفاده می‌کنند. طراحی‌های جدید را می‌بایست بر اساس اصول علم طراحی ماشین‌آلات انجام داد.

ترکیب روش‌های تولید 
به منظور بخشیدن استحکام و دوام بیشتر و همچنین قابلیت تغییر سایز در انگشتر، گردنبند و النگو،‌ بهترین روش، ترکیب الکتروفرمینگ با ریخته‌گری می‌باشد. همواره هنگام طراحی این قطعات می‌بایستی به خاطر داشت که مونتاژ ساده به کمک تعداد کمی نقطه‌ لحیم‌کاری، روش مناسبی به منظور دستیابی به بهترین کیفیت می‌باشد. استفاده ترکیبی از دو روش ریخته‌گری و الکتروفرمینگ، امکان نصب هرگونه سنگ گران‌بها را بدون هیچ‌گونه محدودیتی در رنگ و قیمت را به ما می‌دهد به علاوه درخشش قطعات الکتروفرمینگ بر جلوه‌ی این سنگ‌ها می‌افزاید.

وزن/ سایز- کیفیت/ قیمت 

به کمک جواهرات ساخته شده به روش الکتروفرمینگ رابطه‌ای جدید میان وزن و اندازه به وجود آمده است -وزن بسیار پایین با اندازه‌ی بزرگ- بسیاری از مشتریان مجذوب زیبایی، درخشش و قیمت مناسب این قبیل جواهرات به خصوص گوشواره‌ها می‌شوند. با این حال، هنوز افراد زیادی وجود دارند که درخشش زیاد را نشانه‌ای از کیفیت بالا نمی‌دانند، به خصوص در بازارهایی که آگاهی در خصوص ارزش ذاتی فلزات گران‌بها بسیار بالاست. این به آن معناست که برخی اوقات باید پارامترهای وزن و اندازه را رعایت کرد و از توقعات مشتریان احتمالی پیروی کرد.

بهتر است برای مشتریان، بیشتر پیرامون کیفیت طراحی و تولید محصولات صحبت و توجه کمتری به قیمت بر مبنای وزن کرد، اما از آنجایی‌که این موضوع در بسیاری از بازارها بسیار پیچیده به نظر می‌رسد، باید به خاطر داشت که عرضه‌ی طرح‌هایی که در آن اندازه و وزن رابطه‌ی معقولی دارند بسیار حائز اهمیت می‌باشد. برای این کار می‌بایستی حجم قطعه‌کارها را کاهش یا قطر دیواره‌ی آن را افزایش داد و یا این که از قطعات ریخته‌گری شده در ترکیب با جواهرات الکتروفرمینگ شده، استفاده کرد. این مفهوم در سال‌های آینده بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت.

پرداخت سطوح
علاوه بر روش‌های معمول پرداخت سطح، نظیر سندبلاست، برش الماس گون، جلا پرداخت و پرداخت مات، می‌توان دیگر روش‌های پرداخت را حین فرایند الکتروفرمینگ بر روی قطعه کار اجرا کرد. به همگان توصیه می‌شود که در خصوص روش‌های بسیار جالب پرداخت، تحقیق کنند که به کمک این روش می‌توان بر روی جواهرات پیاده کرد.
پرداخت یکی از مولفه‌های مهم خلاقیت و ابداع برای مجموعه جواهرات آینده به شمار می‌آید. در حقیقت، این موضوع هنگام طراحی برای افرادی که به جواهرات پیچیده و پرکار علاقه‌مند هستند می‌بایستی مورد توجه قرار گیرد به خصوص در بازارهای مصرفی بزرگ نظیر هند و کشورهای عربی. لازم به ذکر است هنگامی‌که این افراد برای خرید به دیگر کشورها نظیر انگلیس یا ایالات متحده می‌روند، فرهنگ خرید را در این مناطق تحت تاثیر قرار می‌دهند. در حال حاضر مدل‌هایی که بر روی سطح پیاده می‌شود بیش از پیش در اروپا و امریکا مورد توجه قرار گرفته‌اند، این در حالی است که جواهرات دست ساز به قسمت سبک‌های “باروک barroque‌” و پرکار بازگشته‌اند.

ترکیب مواد دیگر 
در صورتی‌که گروه هدف جمعیت جوان و خواهان طرح‌های جدید ساکن در شهرها باشند، می‌توان روش الکتروفرمینگ را با مواد جایگزین نظیر سلولویید، پلکسی‌گلاس(خانواده‌ای از پلاستیک‌های رزین به ویژه از نوع نورگذران)، پارچه و مواد بازیافت شده، ترکیب کرد.

مفهوم “رشد طبیعی” 
یکی دیگر از زمینه‌های تحقیق، مفهوم “رشد طبیعی” است که با جریان رو به رشد و سریع بیوتکنولوژی درارتباط می‌باشد و بین فرایندهای طبیعی زندگی با تکنولوژی‌های جدید استفاده از مواد پیشرفته در “اشیاء هوشمند” پیوند برقرار می‌کند.

طی مرحله‌ی گالوانیک(عبور جریان الکتریسته)، فلز گران‌بها بر روی “هسته” (مدل موم) بر اساس قوانین خاص شیمیایی ذخیره می‌شود. در مورد طرح‌های مشبک و سیمی این امکان وجود دارد که پس از الکتروفرمینگ سطحی نامسطح به دست می‌آید. برخی متخصصان بر این باورند که از این ویژگی استثنایی می‌بایستی در تولید جواهرات متفاوت استفاده کرد. این “رشد طبیعی” برای اولین بار این امکان را فراهم می‌سازد که به تولید جواهرات تجاری بپردازیم که هر قطعه‌ی آن به صورت سنتی و با ویژگی‌ها منحصر ساخته شده است. هر قطعه با حفظ  کیفیت، متناسب با بالاترین استانداردها، دارای ویژگی‌های منحصر به فردی است که می‌توان در قطعات دست ساز مشاهده کرد.
همان‌طور که گفته شد، این مفهوم(رشد طبیعی) دارای توان بالقوه‌ی بالا، به خصوص در جوامع مصرفی کشورهای پیشرفته می‌باشد که مشتریان به دنبال جواهرات انحصاری هستند و استفاده از جواهرات لوکس تنها مختص ثروتمندان و اشخاص مشهور نمی‌باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

8 + چهارده =